Παρασκευή, 5 Απριλίου 2013

ΙΣΤΟΡΙΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΙ ΠΕΡΙ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ (+ ιερομ. Αθανασίου Φακίνου)









ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΚΟΚΚΙΝΟΣ
 
(Τόν Μάϊο το 1968, νωτέρα κκλησιαστική Σχολή Πατρών, στήν ποία τότε φοιτοσε ερομόναχος  Πατήρ θανάσιος Φακίνος, πραγματοποίησε προσκυνηματική κδρομή στό γιο ρος. Διευθυντής τς Σχολς εχε ναθέσει στόν π. θανάσιο νά συντάξει μία  περιληπτική νημερωτική γιά τό γιο ρος ργασία, πού τή διάβασε μέσα στό λεωφορεο, καθώς λοι ο εροσπουδαστές μέ κάποιους συνοδούς καθηγητές, πορεύονταν τότε πρός «τό Περιβόλι τς Παναγίας». )


ΕΙΣΑΓΩΓΗ  ΠΑΤΡΟΣ  ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ( Μάιος  1968).

    Ἀληθινά, φείλομεν μυρίας δόξας καί εχαριστίας ες τόν Δωρεοδότην καί Πανάγαθον  Κύριον, καθώς καί ες τήν περαγίαν Θεοτόκον, διότι παρά τάς τόσας δυσκολίας, α ποαι ς νυπέρβλητον τεχος ρθώθησαν διά νά ματαιώσουν τήν ξιολογωτάτην κδρομήν ταύτην, δού τώρα χάριτι καί εδοκία Ατν, ασίως πορευόμεθα πρός πραγματοποίησιν ταύτης.
  πίσης θά το σοβαρά παράληψις τό νά μήν εχαριστήσωμεν τόν πρωτοστατήσαντα καί δραστηρίως ργασθέντα πρός πιτυχίαν ατς  π. Μιχαήλ καί τόν πουσιάζοντα Δ/ντήν τς Σχολς, διότι καί ατός συνήργησε ζωηρς διά τήν πραγματοποίησίν της. πίσης θερμς εχαριστίας φείλομεν καί ες  τόν ξαίρετον καθηγητήν μς κ. Πανίτσαν, στις ποικιλοτρόπως καί μετά ζήλου συνηργάσθη διά τήν πιτυχίαν τς κδρομς ταύτης.
  Τέλος δέ καί ες σους λλους κυρίους συνέβαλον ες τήν πιτυχίαν ατς καί τούς μεθ’ μν συνεκδρομες ξιοτίμους κυρίους, τν ποίων παρουσία διαιτέρως μς τιμ καί νισχύει.


(  Ακολουθεί τό  κείμενο τῆς  ἐργασίας τοῦ Πατρός Ἀθανασίου πού στή συνέχεια διάβασε μετά  τήν παραπάνω  ΕΙΣΑΓΩΓΗ  )
  




ΙΣΤΟΡΙΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΙ ΠΕΡΙ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ

   πάρχει χώρα ες τόν κόσμον , τό ρος θως, τό ποον ς λέγει βυζαντινός στορικός Γρηγορς, εναι ξιον μεγάλου θαυμασμο. χει θαυμασίαν εκρασίαν έρος καί κοσμεται μέ παντός εδους χλόην καί λούεται πό καθαρς κτίνας το λίου καί μέ δένδρα πολυειδή στολίζεται καί μέ λση καί μέ λειμώνας ποικίλους.  λλ’ πλοτος καί τό κάλλος το φυσικο περβάλλοντος το ρους, συμπληροται πό τέρου, νεκτιμήτου λαμπρότητος πλούτου, στορικο, ρχιτεκτονικο, ζωγραφικο, μουσικο, ποιητικο καί προπαντός πλούτου γιότητος.
  Μέ λλα λόγια, κε συρρέουν λα τά γνωρίσματα τς ρετς τς λόγου καί λογικς φύσεως. κε ποικιλία καί ραιότης τν νθέων καί δένδρων μιλλνται τήν ποικιλίαν καί ραιότητα τν καλλιεργουμένων ρετν ες τάς ψυχς τν μοναχν. κε  τό ρωμα τν θυμιαμάτων καί τν γίων προσευχν σμίγει μέ τό ρωμα τν λουλουδιν καί φθάνει ς σμή εωδίας πνευματικς ως το θρόνου το Παμβασιλέως Χριστο. κε α συνεχες ψαλμωδίαι καί μνοι τν μοναχν, συναγωνίζονται μέ τό διάκοπο κελάϊδημα τν πουλιν, στε μφοτέρων μνος νά ποτελε εγνώμονα καί κατάπαυστον  δοξολογίαν τν μψύχων καί ψύχων κτισμάτων πρός τόν Μεγάλον Πατέρα, Καλλιτέχνην καί Δωρεοδότην Δημιουργόν. κε γνότης καί τό παρθένον τς φύσεως συνυπάρχει μέ τήν γνότητα καί παρθενίαν τν μοναχν ,στε ερός οτος καί πάγκαλλος τόπος, καθίσταται δικαίως τό «Περιβόλιον τς Παναγίας».
  Δέν πάρχουν κε φωνασκίαι γυναίων καί κόλαστον μμα, οτε δημόσιαι μπορίαι καί γοραί καί δικαστικοί γνες καί ρητορική, λλ’ οτε δουλεία καί αθεντία χωρίζει τόν βίον, λλ’ σότης καί μετριότης φρονήματος καί σεμνότης θους καί εγένεια δικαιοσύνης, κοσμον τόν χρον κενον, καί λαι α ρεταί, σαι  δημιουργον ορανίαν πί τς γής πολιτείαν.
  Τό γιον ρος μέ τάς μεγάλας ατο μονάς, μέ τά πολιάριθμα μετόχια καί  κελλία καί σκητήρια, μέ τόν βυζαντινόν καί  διόρυθμον τρόπον ζως καί σήμερον παρουσιάζει μοναδικόν φαινόμενον στορικς ναβιώσεως τν παλαιν χρόνων.
  κε πί 10 συνεχες περίπου αώνας νεπτύχθη καί μεγαλούργησεν μία μοναχική πολιτεία περικοσμουμένη μέ μεγάλας ρετς , ξασκήσασα σχυροτάτην πίδρασιν ες λον τόν βυζαντινόν βίον καί ν γένει ες λην τήν νεωτέραν δίως λληνικήν στορίαν.
  Δυσκόλως θά δύνατο νά ερεθε ες λόκληρον τήν οκουμένην, λλη χώρα τόσον πλουσία καί ποικίλη ες φυσικς καί θικς καλλονς, προσελκύουσα οτω παγκόσμιον, ζωηρόν καί διάπτωτον νδιαφέρον, ς χερσόνησος το θω. Πλήθη ναρίθμητα εσεβν προσκυνητν, φυσιολατρν κδρομέων, φυσιοδιφν, στορικν, ρχαιολόγων, παντοίων πισκεπτν καί περιέργων τουριστν, λλοδαπν καί μετέρων, δίως πό τς Τουρκοκρατίας καί ντεθεν, ρχισαν νά πισκέπτονται συνεχς αξανόμενοι, τό ρος, διά νά ζήσουν π’ λίγον ες τό βυζαντινόν παρελθόν, νά πολαύσουν τάς γρίας καί περόχους φυσικς καλλονς, νά προσκυνήσουν τά πολυάριθμα ερά Λείψανα καί Μνημεα, νά θαυμάσουν τά κομψοτεχνήματα τς πομονς, τήν παντοδύναμον πίστιν, τόν ρωϊσμόν, τήν αταπάρνησιν, τήν καθαρότητα το βίου τν σκητν καί νά πιτύχουν δί’αυτούς κάποιαν πνευματικήν ναγέννησιν νάτασιν διά τήν τελειότητα καί πικοινωνίαν πρός τό θεον .
  πίσης ες ατό προσέρχονται καλλιτέχναι διάφοροι, διά νά σπουδάσουν τά ργα τς βυζαντινς τέχνης (Γλυπτικς, Ζωγραφικς , ρχιτεκτονικς, Μουσικς, μνογραφίας κ.λ.π.). Ες τάς βιβλιοθήκας δέ καί μουσεα τν Ι. Μονν το ρους, φυλάσσονται δυσαρρίθμητα καί νεκτιμήτου ξίας χειρόγραφα καί κώδικες στορικοί, παντοίου περιεχομένου, ετε θρησκευτικο τς θύραθεν σοφίας καί πιστήμης, καθώς καί ποικίλα βαρύτιμα ντικείμενα, τά ποα ν καθ’ καστον ποτελε  ρχαιολογικόν λλά καί πραγματικόν  θησαυρόν. Τούς νεκτιμήτους λοιπόν ατούς θησαυρούς το ρους, δυστυχς μόνον κατά τήν τελευταίαν 30 τίαν ρχισαν νά κτιμον δεόντως ο ρμόδιοί του λληνικο Κράτους, λλά καί τν μονν, φυπνιζόμενοι πό ξένων εδικν. ποτέλεσμα τς λιγορίας τν νωτέρω πευθύνων, το νά κλαπον πό νεντίμων ξένων πισκεπτν καί ξ μετέρων ρχαιοκαπήλων ,πλεστοι κ τν θησαυρν οτων, ν λλοι κατεστράφησαν ξ γρασίας λλων δυσμενν συνθηκν καί πάρα πολλοί πετεφρώθησαν μαζί μέ τεραστίας κτάσεις δασν.
  Καταπίνοντας τήν θνικήν καί θρησκευτικήν μας πίκραν, διά τήν πώλειαν τόσων πολυτίμων θησαυρν, λαμβάνοντας τά παθήματα ς μαθήματα, ς παρηγορηθμεν μέ τήν σκέψιν, τι πομένουν κόμη ρκετοί ξ ατν λώβητοι  καί κέραιοι, τώρα πό μεγάλην σφάλειαν καί πίβλεψιν.

  στορία το ρους ρχίζει πό τό 493 π.Χ., μέ τό γνωστόν γεγονός τς καταστροφς το πό τόν Μαρδόνιον περσικο στόλου, ες τάς βραχώδεις καί κρημνώδεις κτς το θωνος. πειδή κατά τήν Χριστιανικήν ντίληψιν οδέν τυχαον πί τς Γής, λλά πάντα πό το Κυρίου κατευθύνονται, χομεν τό δικαίωμα νά παραδεχθμεν, τι φ’ σον θως εθύς ξ ρχς τς πάρξεώς του προωρίζετο νά καταστε τό προπύργιον το Πνεύματος καί τς ρθοδοξίας, φάρος τς ληθείας καί το πολιτισμο, καί τότε μέν πέβη πεμβάση τς Θείας  Προνοίας, καταστροφεύς τν βαρβάρων Περσν, προασπιστής το λληνικο πολιτισμο, το Πνεύματος καί τς ληθείας, τν πολυτιμοτάτων τούτων γαθν, τινα ξαιρετικς πό τν λλήνων καί ες λληνικήν γν νεπτύχθησαν, λαμπρύνθησαν καί διετηρήθησαν.  ργότερον δέ καί ως τς σήμερον , τό γιον ρος κατέστη τό κέντρον καί ψυχή τς ρθοδοξίας , θεματοφύλαξ το μοναχισμο καί το βυζαντινο πολιτισμο.
  λίγα τη μετά τήν καταστροφήν το περσικο στόλου,κατά τό 480 π.Χ., Ξερξης πεχείρησε δευτέραν κστρατείαν κατά τς λλάδος. νθυμηθες τήν συμφοράν το Μαρδονίου παρά τόν θω, πεπειράθη ες τήν ρχήν τς χερσονήσου ατο, νά κατασκευάσει πί τς ξηρς, διώρυγα διελκυστήρα διά νά διαπεράση τά πλοα το ες τήν δυτικήν παραλίαν . Τά χνη τς διώρυγος ατς το Ξερξου διακρίνονται  μέχρι σήμερον.
  πί τς θέσεως που κεται σήμερον ερισσός λλως λεγομένη Κάστρον, δρύθη κατά τό τος 148 π.Χ.  πολλωνία. Γνωρίζομεν δέ κ τς γίας Γραφς, τι  τήν πολλωνίαν πεσκεύθη πόστολος  Παλος πορευόμενος ες Θεσσαλονίκην. Ες μνήμην δέ το  π. Παύλου κτίσθη ες πολλωνίαν Ναός, το ποίου σώζονται μέχρι σήμερον διάφορα ρχαα λείψανα.
 
Α πρται βέβαιαι πληροφορίαι περί το Χριστιανικο πλέον θωνος, ναφέρουν τι κατά τόν 4ον μ.Χ. αώνα κατώκουν ες ατόν Χριστιανοί. ς πρτος συχαστής, φέρεται κατά  τά τέλη το 7ου αἰῶνος, σιος Πέτρος θωνίτης. Μετ’ ατόν νεπτύχθησαν ο πρτοι ρχαιότατοι μοναχικοί συνοικισμοί, ποτελούμενοι πό λίγας προχείρους καλύβας σπήλαια. Ο συνοικισμοί οτοι, ηξάνοντο κτοτε συνεχς, ες τελειότερα οκήματα καί ες ριθμόν. λλά πειδή ο συχασταί φίσταντο πολλς συμφορς καί λεηλασίας ξ πιδρομν Σαρακηνν καί ράβων πειρατν, ναγκάζοντο νά ποτραβνται ες τό σώτερόν της χερσονήσου, ες δύσβατα καί πόκρημνα μέρη, συνεχίζοντες κε  τόν βίον τς σκήσεως. Παρά τάς πιδρομάς τν κουρσάρων το Αγαίου προσήρχοντο συνεχς νέοι ρασταί τς ρημικς ζως.
  Κατά τό δεύτερον μισύ του 9ου αἰῶνος, ωάννης Κολοβός, κτισε τό πρτον μοναστήριον το γ. ρους ,ες τό βορειοτερον ατο μέρος, τό καλούμενον Μεγάλη Βίγλα. Τότε περίπου χωρίσθησαν τά σύνορα μεταξύ θωνος καί ερισσού καί πηγορεύθη εσοδος ες τόν θωνα τν λαϊκν καί τν ποιμένων, οτως στε κυρίως λεγόμενος θως, μεινεν ποκλειστικς τόπος σκητν, τόπος προσευχς καί οκητήριον  γίας  ζως.

  δη τήν ποχήν  ατήν ,ο πρτοι βασιλες τς Μακεδονικς Δυναστείας, εχαν κδώσει χρυσόβουλα γγραφα, ξασφαλίζοντα τά προνόμια τν. ως τότε θως δέν νομάζετο κόμη γιον  ρος, δέ πρώτη διοίκησις το σκητικο ατο συνοικισμο νομάζετο: « Καθέδρα τν Γερόντων ». Ατη πό τά τέλη  το 9ου αἰῶνος μετετέθη ες τάς Καρυς καί ρχηγός ατς το ΠΡΩΤΟΣ.  ξ ατο Διοίκησις πωνομάσθη ΠΡΩΤΑΤΟΝ, τό γνωστόν ως τς σήμερον.
  Μετά τό 959, πί Κν/νο 7ου το Πορφυρογεννήτου, μφανίζεται ες τό γιον ρος, σιος θανάσιος, πικληθες ργότερον θωνίτης. Οτος, το προικισμένος μέ πλούσια ψυχικά χαρίσματα καί πολλά τάλαντα πό τς Θ. Προνοίας. ς λαϊκός-κοσμικός διακρινόμενος διά τό λαμπρόν του χαρακτρος του καί χων στενώτατον σύνδεσμον φιλίας μετά το στρατηγο Νικηφόρου Φωκ, κατέφυγεν κρυφίως ες τό ρος , διά νά γίνη συχαστής , πρός μεγάλην λύπην το φίλου του Φωκ. ζη ες ρημικόν  κελλίον, που ντέγραφε ερά βιβλία καί παλαιά χειρόγραφα - ς χων ρτίαν παίδευσιν - καί πώλει ατά ες τάς Καρυς, διά νά κερδίζη τά πρός τό ζν. ργότερον συμπαρέλαβε μεθ’ατο καί λλους μοναχούς , μεταξύ τν ποίων ναφέρονται : Καλλιγράφος ωάννης καί Μαΐστωρ.
  ργότερον θανάσιος γκατέλειψε προσωρινς τό ρος καί μετέβη ες Κρήτην, πως συναντήση καί νισχύση θικς τόν φίλον του στρατηγόν Νικηφόρον Φωκν, ες τήν κκαθάρισιν τς Κρήτης πό τούς Σαρακηνούς. Μετά τήν πιτυχίαν τς κκαθαρίσεως, πέστρεψεν ες τό γιον ρος. Τότε στρατηγός καί ν συνέχεια Ατοκράτωρ Νίκ. Φωκς, γεμάτος εγνωμοσύνη πρός τόν θανάσιον καί σκεπτόμενος κάποτε νά μονάση κε, στειλε μεγάλα χρηματικά ποσά ες τόν θανάσιον, ποος κτισε τήν περίφημον Μεγίστην Λαύραν.
  κτοτε ρχίζει κυρίως στορία το γίου ρους , ς συστηματικς μοναστικς Πολιτείας. θανάσιος συνήντησε πολλς καί ποικίλας δυσκολίας διά τήν νέγερσιν τς Λαύρας. Δυσκολίας κ το νωμάλου καί ποτόμου δάφους ,δυσκολίας κ τς πυκνς βλαστήσεως, κ τς νπαρκείας το δατος, λλά προπάντων πό τούς παλαιούς σκητς, οτινες κατ’ οδένα λόγον θελον νά κτισθον οκοδομαί καί μάλιστα μεγαλοπρεπες, θεωροντες ατς ς πολυτέλειαν καί νεωτερισμόν.
  Λέγεται,τι περαγία Θεοτόκος νισχύουσα τόν θανάσιον, νεφανίσθη ες ατόν, ποσχεθεσα τήν ψηλήν καί κραταιάν προστασίαν της, καθώς τι καί  θαυματουργικήν νάβλυσιν δατος πραγματοποίησεν.
  ντίδρασις δέ τν παλαιν σκητν  γινε κόμη σφοδροτέρα μετά τήν δολοφονίαν το Νίκ. Φωκά πό το ωάννου Τσιμισκ τό 969. λλ’ Τσιμισκής γνωρίζων δη τήν ξίαν το θανασίου, δέν πείσθη ες τάς κατ’ατο κατηγορίας, οτε νήργησεν αταρχικς. Διά τοτο πέστειλεν τόν Εθύμιον , γούμενον τς Μονς Στουδιτν , να κπροσωπήση  τόν  Ατοκράτορα καί ξεύρη δικαίαν λύσιν τν διαφορν. Οτω πραγματοποιήθη σύναξις πάντων τν μοναχν καί πελύθησαν α διαφοραί, μέ ποτέλεσμα νά δικαιωθ μλλον θανάσιος καί νά συνταχθ, πικυρωθέν ατοκρατορικς, τό πρτον περίφημον Τυπικόν του γ. ρους.  Δί ’ ατο ρυθμίζετο δί’  ρισμένων κανόνων ζωή τν μοναχν καί α σχέσεις τν Κοινοβίων.
  θανάσιος, χι μόνον οκοδομς νήγηρεν , κελλία καί κκλησίας λλά καί λιμένα κατεσκεύασεν  καί ποθήκας. φύτευσεν μπελώνας , σπειρεν γρούς, καλλιέργησεν τήν γν,  φερεν δωρ δί’ δραγωγείων, ζα καί γεωργικά ργαλεα διά τάς ργασίας τν μοναχν. φήμη καί αγλη το θανασίου προσήλκυσεν πλήθη μοναχν τεχνιτν καί καλλιτεχνν ες τήν Λαύραν. πό τότε εσέβεια τν μοναχν ρχίζει νά δημιουργ τά πέροχα μνημεα τς λειτουργικς, θρησκευτικς τέχνης, τά πολυποίκιλα καί τόσον σπουδαία κόμη καί σήμερον. κ τν νωτέρω διαπιστώνομεν τι θανάσιος νεδείχθη χι μόνον παραμίλλου ρετς μοναχός,  λλά καί κπολιτιστς σπουδαος.

  πό το 12ου αἰῶνος Ατοκράτωρ λέξιος Κομνηνός  Α΄, ξέδωκεν χρυσόβουλλον , διά το ποίου νεπίσημος φερομένη νομασία το θω, «γιον ρος» πισημοποιεται, στε ες τό ξς νά νομάζεται οτω.

    Εθύς μετά τόν θανάσιον , τόν διον κόμη αώνα ( 10ον), ρχισαν α νοικοδομήσεις καί τέρων μονν, ς λ.χ. τς Μονς βήρων. Ταύτην κτισεν μοναχός βηρ στρατηγός ωάννης Τορνίκιος, νισχυθες οκονομικς δί’ ατοκρατορικν δωρεν, ξ’ ατίας πολιτίμων το στρατιωτικν πηρεσιν ες τόν νήλικον κόμη Ατοκράτορα Βασίλειον τόν Β.  βηρες δέ καλοντο ο κατοικοντες τήν περιοχήν τς Γεωργίας παρά τόν Καύκασον.
  Μονή βήρων εναι φιερωμένη ες τήν Κοίμησιν τς Θεοτόκου, χουσα καί τήν θαυματουργόν εκόνα τς Παναγίας τς Πορταϊτίσσης.
  ν συνέχεια ες τό πεδίον τν βάτων, κτίσθη Μονή Βατοπεδίου, τόν διον αώνα καί ατή, φιερωμένη ες τήν Θεοτόκον.
  Αται δέ α τρες Μοναί, τοι τς Μεγίστης Λαύρας, τν βήρων  καί το Βατοπεδίου, εναι σπουδαιότεραι καί πισημότεραι κατά τήν τάξιν.
  πακολουθον , μεσοντος το 10ου αἰῶνος, α  νεγέρσεις τν ερν Μονν γίου Παύλου καί το Ξηροποτάμου . Κατά τά τέλη το 10ου αἰῶνος φαίνεται τι δρύθη καί Μονή Ξενοφντος. ρχάς το 11ου αἰῶνος δρύεται Μονή Κωσταμονίτου καί ργότερον Μονή Δοχειαρίου. ντός του 11ου αἰῶνος δρύθησαν πίσης καί α Μοναί σφιγμένου, Καρακάλου,  Φιλοθέου καί Ζωγράφου. Τόν 12ον αώνα ρχίζει πό λλήνων νοικοδόμησις  τς Μονς Παντελεήμονος τοι τς γνωστς σήμερον Ρωσικς Μονς. Πολύ ργότερον, μέ τήν φιξιν τν Ρώσων μοναχν, διά τήν τελειοποίησιν τς γκοδεστάτης ταύτης Μονς, διετέθησαν πό τν Τσάρων μυθώδη ποσά, χι τόσον κ θρησκευτικς ελαβείας, σον διά λόγους γοήτρου, πιδείξεως καί πεκτάσεως το Σλαβισμο ες τήν λληνικήν Χερσόνησον. λλ’ Κύριος, ο μυκτηρίζεται καί τοιατα ργα δέν εωδονται.
   Περί τά τέλη το 12ου αἰῶνος , δρύθη καί Σερβική  Μονή Χιλανδαρίου πό το μεγάλου ζουπάνου τς Σερβίας Στεφάνου Ρεμάνια καί το υο ατο Ρουστικο, μετονομασθες μέν πρτος Συμεών, δέ δεύτερος Σάββας.
  κόμη κατά τόν 12ον αώνα, δρύθη καί Μονή Κουτλουμουσίου, πό τινός πογόνου του Τούρκου Κουτλουμούς, σπασθέντος τόν Χριστιανισμόν.
  Κατά τούς πομένους αώνας 13ον καί 14ον δρύθησαν πολλαί λλαι Μοναί,μεταξύ τν ποίων εναι   Σίμωνος Πέτρα, Μονή Σταυρονικήτα  καί λλαι. Ο μονάζοντες ες τό ρος σαν ξ λων τν κοινωνικν τάξεων πάσης μορφώσεως  καί διότητος καί ποικίλης θνικότητος. φθονοσαν δέ καί  πρωτοστάτουν ο πρίγκιπες καί ξ εγενν οκογενειν καταγόμενοι, καθώς καί ο ρτίας μορφώσεως μεγάλης γιότητος μοναχοί. Βεβαίως δέν λλειπον κ μέσου ατν, μερικοί καιροσκόποι ,νάξιοι καί φυγόπονοι. πλειονότης μως πετελετο πό νδρας πυρπολουμένους πό νθέου ζήλου σκήσεως καί τελειοποιήσεως.

  ζηλευτή ατη πολιτεία το θωνος, πέστη μεγάλας καταστροφς καί λεηλασίας πό τν «Χριστιανν» Σταυροφόρων τς Δύσεως, πρός αώνιον στίγμα τς Παπικς κκλησίας. Μικρς πίσης ζημίας καί παρακμήν ες τό γιον ρος πέφερεν πρός καιρόν συχαστική ρις, καί ργότερον ξαπλωθεσα μεταξύ τν μοναχν διορρυθμία, ποτε ξέλειπεν συνεργασία καί αταπάρνησις. Α  ν συνέχεια ζημίαι τν Μονν πό τν Τούρκων, βέβαια σοβαραί καί νασταλτικαί τς ξελίξεως το μοναχισμο, ν τούτοις χριον ες τήν σατανικήν καταστροφικήν μανίαν τν Σταυροφόρων καί τν Καταλανν  τς Δύσεως, τις θά μείνει νεπανάληπτoς. 

 Πολλς πίσης ζημίας πέστησαν α γιορείτικαι Μοναί κατά τήν περίοδον τς λληνικς παναστάσεως ,διότι  κε  πανάστασις γρήγορα κατεστάλη  πό τν Τούρκων. Τότε πολλοί μοναχοί βασανίσθησαν καί σφάγησαν, α Μοναί καί ο Ναοί συλήθησαν , τό μοναδικόν πί τς Λαύρας τυπογραφεον πυρπολύθη καί χιλιάδες χειρογράφων ρρίφθησαν  ες τάς στίας, διά νά θερμάνουν τούς ξέστους πιδρομες. Τά πόλοιπα τη μέχρι τς Ρωσικς κομμουνιστικς παναστάσεως , χαρακτηρίζονται ς τη ντόνου Ρωσικς παρουσίας ες τό γιον ρος, διά συνεχος θρόας εσβολς Ρώσων μοναχν, πιχορηγουμένων πλουσίως πό τν Τσάρων, οτινες θελον νά θέσουν πωσδήποτε πόδα πί τς Βαλκανικς, ρχιζοντες πό τό γιον ρος. κμεταλλευόμενοι ο Ρσοι τήν οκονομιήν θλιότητα  τν πτωχν λληνικν Μονν, Σκητν καί Κελλίων καί τήν λειψανδρίαν ατν, πιέζοντες γόραζον τό ν κατόπιν το λλου ατά καί τά μετέβαλον ες τεραστίας οκοδομς πολυανθρωποτάτας.
  Τό 1912,ο Ρσοι κατεχον κτός της Μονς γ.Παντελεήμονος καί τν δύο σκητν, 34 κελλία ,κ τν ποίων μερικά σαν πράγματι πολυάνθρωποι Μοναί, καί 187 σκητικς καλύβας καί συχαστήρια ,ποτελοντες τό μισύ του λου μοναχικο πληθισμο το ρους, ποος πετελετο κ μοναχν πολλν θνικοτήτων .μως λλαι μέν βουλαί νθρώπων, λλα δέ Θεός κελεύει. Μέ τήν κομμουνιστικήν πανάστασιν, παυσεν ατομάτως ρωσική διείσδυσις, καί διά μέσου τν πομένων τν, μειώθη ες τό λάχιστον παρουσία τν ρώσων καί γενικς τν Σλαύων ες τό ρος. λλά μέ τήν κομμουνιστικήν πανάστασιν,  χασαν καί α λληνικαί Μοναί λα τά κτήματα καί μετόχια ,τά ποα εχον ν Ρωσία, καί οκονομκή ξαθλίωσις πεδεινώθη.
  Μέ τήν ναρξιν το λληνοτουρκικο πολέμου τό 1912, ψάλη ν τ να το Πρωτάτου κατανυκτική παράκλησις, ν Τορκος Καϊμακάμης ερίσκετο ες μικρν πόστασιν. Τήν 2αν Νοεμβρίου 1912, μόλις νεφανίσθη πρό το γίου ρους λληνική ναυαρχίς ΑΒΕΡΩΦ μετά μοίρας ντιτορπιλικν, νθουσιασμός διέτρεξεν π’κρου ες κρον τήν εράν Χερσόνησον .τε δέ ναυτικόν γημα ψωνεν πί το θωνος τήν λληνικήν σημαίαν, ο κώδωνες τν περχιλίων Ναν το ρους ρχισαν νά χον πανηγυρικς καί χαρμοσύνως. Τουρκική ρχή κατελύθη τότε καί κτοτε ερά Χερσόνησος ποτελε δαφος λληνικόν. ν συνέχεια, διαρκοντος το λληνοβουλγαρικο πολέμου, τμμα λλήνων νόπλων Μοναχν ξηνάγκασεν ες παράδοσιν ,τό ν τή Μονή Ζωγράφου πόσπασμα βουλγαρικο στρατο, καθ’ λην δέ τήν διάρκειαν το ΄ παγκοσμίου πολέμου, ο σύμμαχοι εχον γκαταστήσει κε σχυρν φρουράν.

    συνθήκη τν  Σεβρν (1920),πικυρωθεσα ν Λωζάννη (1923), νεγνώρισε τήν λληνικήν πικυριαρχίαν, διασφαλίσασα συγχρόνως τό παραβίαστον τν μή λληνικν Μονν. Κατά τό 1926 διά Νομοθετικο Διατάγματος τς λληνικς Κυβερνήσεως πεκυρώθη καταρτισθες πό τς συνάξεως τν μοναχν, Καταστατικός Χάρτης το γίου ρους. Δί’ ατο καθορίζονται πακριβς τά ρια το θωνικο δάφους, περ καθίσταται ναπαλλοτρίωτον καί διανέμεται μεταξύ τν 20 κυριάρχων Μονν καί ναγνωρίζεται τό προνομιακόν καθεστώς το θωνος ,διά τς παλλαγς κ τν φόρων.
  Κατά τόν 2ον Πγκόσμιον πόλεμον τό γιον ρος,πέστη μετά το πολοίπου θνους ,τάς ταλαιπωρίας τς κατοχς καί πρός στιγμήν κινδύνευσε νά περιέλθη ες Βουλγαρικς χείρας (1941), ποσοβηθείσης τς τοιαύτης πιβουλς δί’ πεμβάσεως τν Γερμανν κατακτητν.  Μετά τήν πελευθέρωσιν, α Κομμουνιστικαί κυβερνήσεις τς Πολωνίας, Βουλγαρίας  Ρουμανίας καί Γιουγκοσλαυΐας, δήμευσαν πάντα τά πί τν χωρν ατν θωνιτικά κτήματα καί Μετόχια καί οκονομική κατάστασις το θωνος χειροτέρευσεν τι πλέον.

  Τό λληνικόν Κράτος, νδιαφερόμενον μεγάλως διά τήν προκοπήν το γίου ρους, κατέβαλε καί καταβάλλει συντόνους προσπαθείας πρός τοτο, ντός τν περιορισμένων οκονομικν ατο δυνατοτήτων.

  Ατή το ν περιλήψη στορία το γίου ρους, ρκετή μως ες τό νά μς παράσχη τά παραίτητα βασικά στοιχεα, στε ες τήν συνέχειαν μέ τά σλάϊτς καί τήν φήγησιν το μαγνητοφώνου, νά σχηματίσωμεν, σον εναι δυνατόν πληρεστέραν εκόνα περί το γίου ρους, τν Μοναχν του, τν Μονν του καί τν τελουμένων κε. μως λα ατά, εναι μία ψις το γίου ρους, ξωτερική, πιφανειακή λική ν θέλετε, λλά πάρχει καί Πνευματικός θως, το Μυστικισμο, τς νοερς διαλείπτου προσευχς, τς σιγς, τς ποκρύψεως καί τς αστηρς σκήσεως. Εναι σωτερικός, κατ’ ξοχήν γιος θως. λλ’ ατόν δέν δύναται νά τόν συναντήσει κανείς εκόλως. Οδόλως μάλιστα ταν πισκέπτεται τό ρος μόνον μέ τουριστικόν φυσιολατρικόν στορικόν Καλλιτεχνικόν νδιαφέρον.
  Πνευματικός θως, δέν ζε συνήθως ες τάς Μεγάλας Μονάς, λλά ες ρισμένας Σκήτας, Κελλία καί Καλύβας, προπαντός δέ ες τά πομεμακρυσμένα σκητήρια καί σπήλαια, ς εναι τν Κατουνακίων, τν Καρουλίων, τς ρήμου καί λλα. Διά νά συναντήση κανείς τόν πνευματικόν θωνα, πρέπει νά διαθέτει περισσότερον χρόνον διά νά ρευνήση. ρετή, σον τελειοτέρα εναι, τόσο ποφεύγει τήν δημοσιότητα .Κρύβεται. κόμη ναζητητής το πνευματικο θωνος , πρέπει νά χει πομονήν, πνεμα μαθητείας καί μυστικισμο, κόμη καί κάποιαν συγγένειαν στω κάποιαν φεσιν πρός ατήν τήν ζωήν τς σκήσεως. Δηλαδή νά ζ κάπως νά ρέσκεται ες τήν σκησιν, τήν πάρνησιν το αυτο, ες τήν θυσίαν πέρ το Κυρίου καί τν Συνανθρώπων του.

  Βέβαια ,ες μς χρόνος τόν ποον διαθέτομεν πρός πίσκεψιν τν Μονν το θωνος, εναι λάχιστος καί δέν θά πιτρέψη ες μς, τοιαύτας ξαιρετικς φύσεως πνευματικς ναζητήσεις, μως , ες σους ξ’ μν πάρχει πνεμα καί διάθεσις πνευματικς νατάσεως καί ναγεννήσεως, θά δοθον πιστεύω εκαιρίαι, στω καί κ τν ψύχων μά τόσο ζωντανν μνημείων, νά ντλήσουν πνευματικόν δωρ πίστεως, εσεβείας, νατάσεως καί ζωογονήσεως.

  Τελειώνω μέ τήν εχή, πως Κύριος « χρι τς παρούσης ρας γαγν μς» ν σφαλεία, διά πρεσβειν τς περαγίας Θεοτόκου ,ες τήν ποίαν καί τό γιον ρος χει φιερωθε, ξιώση μς νά περατώσωμεν ασίως καί πιτυχς τήν προσκυνηματικήν καί σπουδαίαν ταύτην κδρομήν, συναποκομίζοντες πλούσια πνευματικά φέλη, πρός λοκλήρωσιν τς πίστεως, το χαρακτρος καί τν γνώσεων μν, πρός δόξαν Θεο καί κραταίωσιν τς κκλησίας.
  
  Εχαριστ θερμς πού μέ κούσατε καί ζητ συγγνώμην διά τά λάθη καί τήν Μακρυγορίαν μου.




(   Τό χειρόγραφο αὐτῆς τῆς ἐργασίας μέ τίτλο: «ΙΣΤΟΡΙΚΑΙ  ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΙ  ΠΕΡΙ  ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ» ,         ὁ   π. Ἀθανάσιος, κατά τήν περιπέτεια τῆς ὑγείας του , κάποια στιγμή  πριν λίγα χρόνια πού ξαναγύρισε στό σπίτι του στη Γραμμενίτσα, ἀφοῦ τό ἀνακάλυψε ἀνάμεσα στά ἀνακατωμένα ὑπάρχοντά του, τό κράταγε περιχαρής στά χέρια του, ἕνα ἀπόγευμα πού τόν ἐπισκέφτηκα καί μέ ἔβαλε νά τό διαβάσω εἰς ἐπήκοον καί ἄλλων  ἐπισκεπτῶν του. 
   Τήν ὥρα πού διάβαζα, διαπίστωσα πέρα ἀπό τήν ἄφατη ἱκανοποίησή του, καθώς ἔρχονταν στή μνήμη τοῦ παλιές εὐχάριστες ἀναμνήσεις καί τόν  ἄριστο συνειρμό τῶν σκέψεών του, ἀφοῦ ὅπου δυσκολευόμουν νά ἀναγνώσω κάποιες σβησμένες λέξεις, μοῦ τίς ἔλεγε ἐκεῖνος.
   Στό τέλος, μετά τή συζήτηση πού ἀκολούθησε, ὅταν τοῦ παρέδιδα τό χειρόγραφο, μοῦ τό χάρισε λέγοντας: « Πάρτο ἐσύ καί ὅ,τι θέλεις κᾶνε το».
   Ἐπειδή, κατά τή γνώμη μου, τό κείμενο αὐτό, πού βγῆκε καί γράφτηκε ὕστερα ἀπό πάρα πολλή πνευματική ἐργασία, ἑνός ἀνθρώπου πού ἀγάπησε τό Ὅρος, πρίν ἀκόμα τό γνωρίσει, μπορεῖ διαχρονικά νά βοηθάει μελλοντικούς ἐπισκέπτες τοῦ Ἁγίου Ὅρους, ἀποφάσισα νά τό καθαρογράψω γιά νά διαβάζεται εὐχερῶς ἀπό   ὅσους τό ἐπιθυμοῦν )






Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...